Muzikale globetrotters

Muziek
© Liesbet Peremans

Het seizoen vordert snel, en de muzikale commando's zijn helemaal op elkaar ingespeeld: de eindsprint komt steeds sneller in het zicht. Maar noch in de kantoren van Brussels Philharmonic en het Vlaams Radio Koor, noch in Studio 4 en Studio 1 in Flagey waar de musici repeteren, wordt er op de lauweren gerust.

 

Het Vlaams Radio Koor heeft dit seizoen nog twee buitenlandse projecten in het verschiet, Brussels Philharmonic zal nog maar liefst vijf keer de grens oversteken. Om in schoonheid te eindigen, sluiten we in juli gezamenlijk af met het Requiem van Mozart onder leiding van Hervé Niquet tijdens het Festival de Saint-Riquier. Daarvoor concerteert Brussels Philharmonic nog voor het publiek in Parijs, Zaragoza, Keulen, Londen en Edinburgh, terwijl het VRK het publiek van Utrecht zal ontroeren. En ook voor de volgende seizoenen zijn de tournees uitgestippeld: van Duitsland, Nederland en de UK, over Oostenrijk, Polen en de Baltische Staten, tot Japan en Zuid-Korea. 

Judith Van Eeckhout

'Judith, kan je mij alsjeblieft het tourschema van de Duitsland-tournee bevestigen? Ik moet de hotels nu echt confirmeren! En heb jij dat contract met Parijs nagekeken? Ze hebben wel kamers geboekt voor de extra saxofonisten en de gitarist, maar niet voor onze productiestaf, onze chauffeurs en de stagehands. Of wie denk je dat de vrachtwagen gaat uitladen?', grinnikt Jim, productieverantwoordelijke. Reizen met meer dan tachtig orkestleden of een 24-koppig koor is op zijn minst een uitdaging te noemen. De planning en organisatie op lange en korte termijn is een huzarenwerk, dat vele vergaderingen, mails en telefoontjes tussen het artistiek departement van koor en orkest, de productieverantwoordelijke, het touring department van IMG en lokale promotoren en programmatoren vergt. En dus klinkt in onze kantoren: 'Ik heb nog minstens 8 plaatsen nodig voor de cellokisten, als we vliegen. No way dat ze terechtkomen in de bagageruimte.' 'Vergeet je niet dat de solist nog 1300km moet reizen, vooraleer hij met ons kan repeteren en spelen die dag?' 'De lokale verkiezingen in Spanje hebben de socialisten aan de macht gebracht. Ze zijn zich op dit moment aan het organiseren, wat de definitieve beslissing omtrent dat concert vertraagt.' 'I'm calling for the bed of our horn player. Yes, I know the beds in your hotel are of very good quality. But he is two meter tall – it really should be long enough!' 'We moeten echt op zoek naar een ander pianoconcerto, voor Zaragoza. Ze hebben het Tweede van Prokofiev al in hun seizoen...' 'Kan je alsjeblieft de paspoorten van onze niet-EU-musici dubbelchecken?'

 

Hoe complex de organisatie voor een buitenlandproductie ook is, toch vallen de puzzelstukken steeds in elkaar. Per dag wordt er maximum een vier- tot vijftal uren gereisd. Daarna wordt er gerepeteerd, zodat musici en dirigent zich kunnen aanpassen aan de akoestiek van de zaal. En dan wordt er geconcerteerd. Avond na avond, een uitmatch in een vreemde stad; enkele uren muzikale topsport voor een nieuw en nieuwsgierig publiek. 

 

Intendant Gunther Broucke verklaart waarom buitenlandse tournees zo belangrijk zijn: ‘De touringactiviteit van een orkest valt te vergelijken met Europees voetbal spelen bij voetbalploegen. Het verhoogt de cohesie van de groep, versterkt de naamsbekendheid van het orkest en de thuisregio, én zet de kwaliteitsfocus op scherp. Ook zoals bij voetbal is één keer om de tien jaar Europees spelen voor de desbetreffende ploeg een feest, maar ook niet meer dan dat. Het uitbouwen van een structurele aanwezigheid op buitenlandse podia vergt voortdurende zorg en aandacht, die uiteindelijk de totaliteit van de organisatie alleen maar kan ten goede komen. We can do better, elke keer opnieuw!’

 

Een positieve recensie na een concert in Parijs, Salzburg of Wenen is dan ook het grootste compliment. ‘Het orkest ontpopte zich in Parijs als een geoliede klankmachine. Het publiek werd overdonderd door hun versie van Le sacre du printemps, schreef De Standaard na de uitvoering van Le Sacre in de nieuwe Philharmonie, vorig jaar in maart. ‘Brussels Philharmonic is among classical music's best-kept secrets‘, kopte the Guardian na onze eerste London-tournee in 2014. En de Oostenrijkse pers roemde het orkest vorig seizoen voor zijn ‘meeslepende interpretatie, die spontane jubeluitbarstingen veroorzaakte.‘ ‘Juist de piano-momenten zorgden voor dramatiek,’ schreef nog een andere journalist in Salzburg, ‘Het publiek was zo in de ban, dat het geen vin meer veroerde en zijn ogen onmogelijk kon afwenden.’

Maar een nog groter compliment is het om opnieuw uitgenodigd te worden. De quote Gunther Broucke een aantal jaren terug is ondertussen legendarisch: ‘ik kan ervoor zorgen dat we met het orkest naar Wenen gaan. Maar jullie, de musici, moeten er voor zorgen dat we opnieuw uitgenodigd worden.‘ Het derde bezoek aan de Goldener Saal, in november 2017, staat alvast in de kalender.

Harold Clarkson, Head of global touring van IMG, verklaart deze positieve tendens: ‘Brussels Philharmonic heeft zich in korte tijd tot een gerespecteerd en zelfs het bekendste Belgisch orkest ontwikkeld. Internationale promotoren zijn zich bewust van de kwaliteit van het ensemble – ze hebben het zeker en vast op hun radar. Return visits in grote steden tonen aan dat het een gevestigd ensemble is. Ik werk zelden samen met een organisatie die zo goed bestuurd wordt, en waar zo’n collectief gevoel heerst voor de lange termijnvisie. Het is een plezier om met hen samen te werken.’

 

Brussels Phil @ Paris 2010 (c) Otto Van De Steene

 

Ook het Vlaams Radio Koor wordt elk seizoen opnieuw uitgenodigd op belangrijke buitenlandse podia. Artistiek verantwoordelijke Alain Deley licht toe: ‘De komende maanden staan er niet minder dan 25 buitenlandse concerten gepland, in onder meer Parijs, Lissabon, Bonn en München. Het Vlaams Radio Koor is de voorbije jaren grondig vernieuwd en heeft onder impuls van muziekdirecteur Hervé Niquet een ongekend artistiek niveau bereikt. Concertgebouw Amsterdam is stilaan onze tweede thuis aan het worden: in februari zongen we er nog het Te Deum van Bruckner, met het Radio Filharmonisch Orkest onder leiding van Bernard Haitink. Ook andere orkesten en instrumentale ensembles hebben het Vlaams Radio Koor ontdekt. Zo werken we binnenkort samen met o.a. het Orchestre de Lille, Les Siècles, het Münchner Ründfunkorchester en het Orchestre de Chambre de Paris.‘

 

Dus worden de koffers weer gepakt, voor Zaragoza en voor Utrecht. Schoenen worden opgeblonken, instrumenten extra nagekeken. Musici en zangers studeren minutieus hun partituren. Er wordt nog druk gezocht naar een babysit, of de grootouders worden geëngageerd om een oogje in het zeil te houden bij de thuisblijvende kroost. Onze stagehands laden de vrachtwagen, met instrumentenkisten, harp en slagwerk. Het tourschema wordt geprint. Musicians ready for take-off!